THÔI MIÊN TRỊ LIỆU LÀ NHƯ THẾ NÀO?
- Giang Kate
- Jul 16
- 7 min read
Updated: 5 days ago
Thôi miên trị liệu là như thế nào?
Một trong những điều khiến nhiều người băn khoăn trước khi trải nghiệm thôi miên là:
"Liệu mình sẽ phải làm gì? Có phải chỉ cần ngồi xuống rồi người hướng dẫn sẽ đưa mình vào thôi miên ngay không?"
Thực tế thường không diễn ra như vậy.
Trong tham vấn tâm lý tại A Pure Day, thôi miên không phải là điểm khởi đầu của quá trình làm việc, mà chỉ là một công cụ có thể được sử dụng khi phù hợp với mục tiêu của từng buổi làm việc và từng thân chủ.
Bắt đầu bằng việc lắng nghe, không phải bằng thôi miên
Trong buổi gặp đầu tiên tại A Pure Day, phần lớn thời gian được dành cho việc tìm hiểu câu chuyện của thân chủ. Người thực hành sẽ cùng bạn khám phá:
• Điều gì đang khiến bạn tìm đến tham vấn tâm lý
• Những khó khăn đang diễn ra trong cuộc sống
• Quá trình tuổi thơ lớn lên và trải nghiệm về các mối quan hệ quan trọng
• Tiền sử sức khỏe và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình hỗ trợ
• Mục tiêu mà bạn mong muốn đạt được
Bên cạnh đó, thân chủ có thể đặt bất kỳ câu hỏi nào với nhà tham vấn về quá trình học tập làm việc, góc nhìn và trải nghiệm chuyên môn để cảm nhận được cả hai bên có phù hợp và thoải mái để đồng hành không. Trong giai đoạn này, việc xây dựng sự an toàn và mối quan hệ hợp tác thường quan trọng hơn bất kỳ kỹ thuật nào.
Vì sao buổi đầu tiên không bắt đầu ngay bằng thôi miên hay các can thiệp tâm lý cụ thể?
Có một lý do rất thực tế đằng sau việc buổi gặp đầu tiên dành phần lớn thời gian để trò chuyện và thu thập thông tin, thay vì bắt tay ngay vào thôi miên hay bất kỳ kỹ thuật tham vấn nào khác.
Trước hết là vấn đề an toàn. Người thực hành cần hiểu tiền sử sức khỏe, những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình hỗ trợ, và liệu thôi miên hay một phương pháp cụ thể nào đó có thực sự phù hợp với tình trạng của thân chủ ở thời điểm này hay không.
Bỏ qua bước này để đi thẳng vào kỹ thuật là điều thiếu trách nhiệm, dù có thể tạo cảm giác "hiệu quả nhanh" trong mắt người mới tìm hiểu. Nếu thiếu sự thận trọng đó, một buổi làm việc có thể vô tình mở ra những trạng thái cảm xúc quá mạnh mà nội tại thân chủ chưa đủ sẵn sàng để tiếp nhận - thay vì hỗ trợ, nó có thể khiến thân chủ bị choáng ngợp hoặc tổn thương thêm. Chính vì vậy, sự thận trọng ở bước đầu không phải là thủ tục hình thức, mà là điều kiện để người thực hành lựa chọn đúng phương pháp, đúng thời điểm, cho đúng người đang ngồi trước mặt mình.
Thứ hai, và có lẽ quan trọng hơn, là vì không có hai thân chủ nào giống nhau. Điều đang thực sự khiến một người tìm đến tham vấn - một nỗi lo âu kéo dài, một mối quan hệ đang rạn nứt, một cảm giác mất phương hướng - chỉ có thể được hiểu qua chính câu chuyện của họ, không phải qua một khung mẫu có sẵn. Nếu người thực hành vội áp dụng kỹ thuật trước khi hiểu rõ bối cảnh, họ đang làm việc với những gì mình giả định về thân chủ, chứ không phải với con người thật đang ngồi trước mặt.
Thứ ba, bản thân mối quan hệ tin cậy giữa thân chủ và người thực hành không phải là bước đệm phụ trước khi "vào việc thật" - nó chính là nền tảng để bất kỳ phương pháp nào, kể cả thôi miên, có thể phát huy tác dụng. Thôi miên đòi hỏi thân chủ đủ cảm thấy thoải mái với người tham vấn để cho phép mình thả lỏng và hướng sự chú ý vào bên trong; sự tin tưởng đó không xuất hiện ngay từ phút đầu tiên, mà được xây dựng qua cách người thực hành lắng nghe, không phán xét, và tôn trọng nhịp độ của thân chủ.
Cuối cùng, việc thu thập thông tin và trò chuyện ở buổi đầu cũng là cách để cùng nhau xác định mục tiêu rõ ràng cho quá trình làm việc. Không có mục tiêu được thống nhất, bất kỳ kỹ thuật nào - kể cả kỹ thuật tốt nhất - cũng khó biết mình đang hướng đến điều gì.
Không phải buổi nào cũng sử dụng thôi miên
Đây là điều nhiều người ngạc nhiên. Không phải buổi nào trong tiến trình tham vấn cũng cần sử dụng thôi miên. Đôi khi quá trình trò chuyện, đặt câu hỏi khám phá cảm xúc, hoặc thực hiện những kỹ thuật tâm lý khác như nhận thức hành vi (CBT), Gestalt... đã đủ để đạt được mục tiêu của buổi làm việc.
Ngược lại, có những thời điểm người thực hành nhận thấy trạng thái thôi miên có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình khám phá hoặc xử lý trải nghiệm nội tâm. Khi đó, việc sử dụng thôi miên mới được cân nhắc. Nói cách khác, quyết định sử dụng thôi miên phụ thuộc vào dòng chảy tâm lý của thân chủ để nhà tham vấn lựa chọn phương pháp thích hợp nhất trong từng khoảnh khắc của buổi làm việc, chứ không phải vì đó là một quy trình bắt buộc.
Điều gì diễn ra khi bước vào trạng thái thôi miên?
Thông thường, người thực hành sẽ hướng dẫn bạn từng bước để thả lỏng, đưa sự chú ý dần hướng vào bên trong. Khi bạn nhắm mắt lại, mọi giác quan sẽ được hướng vào bên trong để dần khám phá và hiểu được điều gì đang khiến mình vướng mắc.
Quá trình này có thể bao gồm việc chú ý đến hơi thở, cảm giác của cơ thể, một hình ảnh tưởng tượng, hoặc những trải nghiệm đang diễn ra ở thời điểm hiện tại. Trong thực hành, nhiều thân chủ chia sẻ với tôi rằng họ cảm thấy thư giãn hơn, ít bị phân tán hơn và dễ tập trung vào trải nghiệm nội tâm hơn.
Tuy nhiên, mỗi người sẽ có một trải nghiệm khác nhau. Không có một "cảm giác thôi miên" duy nhất mà tất cả mọi người đều phải trải qua. Một số người có thể cảm thấy khó khăn khi thả mình vào trạng thái thôi miên, dù chính họ cũng không muốn thế. Tuy nhiên, chính cảm giác "kháng cự tự động" với thôi miên cũng có thể là một chi tiết quan trọng, giúp người thực hành và thân chủ cùng nhận thấy rõ hơn điều gì khiến thân chủ chưa thể thả lỏng - và điều đó có thể liên quan đến những tầng sâu hơn trong nội tâm của họ.
Thôi miên chỉ là một phần của quá trình tham vấn
Một hiểu lầm phổ biến là xem thôi miên như một "buổi chữa" độc lập, nơi mọi thay đổi diễn ra trong lúc thân chủ nhắm mắt. Trên thực tế, phần thôi miên thường chỉ chiếm một phần trong toàn bộ quá trình - trước và sau nó là những bước không kém phần quan trọng.
Trước khi bước vào trạng thái thôi miên là quá trình đánh giá, xác định mục tiêu và chuẩn bị - để hiểu điều thân chủ đang thực sự cần, và để đảm bảo phương pháp này phù hợp với tình trạng của họ ở thời điểm đó. Sau buổi thôi miên là quá trình cùng nhìn lại những gì đã trải nghiệm, kết nối chúng với cuộc sống hiện tại, và thảo luận về cách ứng dụng những điều đã khám phá vào thực tế. Chính quá trình tích hợp này - chứ không phải bản thân trạng thái thôi miên - mới là điều giúp những trải nghiệm trong buổi làm việc có cơ hội chuyển thành thay đổi thật trong đời sống hằng ngày.
Thôi miên cũng hiếm khi được dùng như một phương pháp đứng một mình. Tùy vào điều thân chủ đang cần được chạm tới, nó thường được phối hợp cùng các cách tiếp cận khác trong quá trình tham vấn - như làm việc với các phần trong nội tâm (IFS), tiếp cận thân thể (somatic), hay nền tảng lắng nghe và thấu cảm của tham vấn thân chủ trọng tâm. Thôi miên mở ra một cánh cửa để tiếp cận những tầng trải nghiệm khó chạm tới bằng lời nói thông thường; nhưng việc bước qua cánh cửa đó, hiểu nó, và mang nó về với đời sống - vẫn luôn là công việc chung của cả nhà tham vấn và thân chủ, không kém phần thôi miên về mức độ quan trọng.
Bạn có mất quyền kiểm soát trong quá trình thôi miên không?
Câu trả lời là không. Trong suốt quá trình, bạn vẫn có thể:
• Nói chuyện và bảy tỏ những gì mình đang suy nghĩ, đang cảm thấy
• Đặt câu hỏi cho nhà tham vấn
• Mở mắt bất cứ lúc nào
• Tạm dừng hoặc kết thúc quá trình nếu muốn
Tham vấn tâm lý nói chung và việc sử dụng thôi miên nói riêng đều dựa trên nguyên tắc hợp tác. Người thực hành không "làm điều gì đó lên bạn" hoặc không phải là "cấy điều gì đó vào trong bạn", mà đồng hành cùng bạn trong quá trình khám phá và làm việc với nội tâm của chính mình.
Kết luận
Một buổi tham vấn có sử dụng thôi miên thường không giống những gì chúng ta vẫn thấy trên sân khấu hay trong phim ảnh.
Phần lớn thời gian của buổi làm việc vẫn là quá trình lắng nghe, thấu hiểu, cùng xác định mục tiêu và lựa chọn những phương pháp phù hợp. Khi được sử dụng, thôi miên chỉ là một công cụ nhằm tạo điều kiện để quá trình khám phá và chuyển hóa nội tâm được diễn ra thuận lợi hơn.
Điều quan trọng nhất không phải là bạn có được thôi miên hay không, mà là quá trình hỗ trợ đó có phù hợp với nhu cầu, mục tiêu và nhịp độ của chính bạn hay không.
A Pure Day - Ngày trong lành
Giang Kate
Thạc sĩ Tâm lý (Leeds Beckett University) · Nhà tham vấn tâm lý · Nhà thôi miên trị liệu được chứng nhận bởi National Guild of Hypnotists (NGH)
Comments