THÔI MIÊN GIÚP GÌ CHO CÁC VẤN ĐỀ TÂM LÝ?

Khi nghe đến thôi miên, nhiều người thường đặt một câu hỏi rất thực tế:

"Làm thế nào mà thôi miên có thể giúp ích cho tôi?"

Đây là một thắc mắc khá phổ biến.

Bởi nếu chỉ coi thôi miên là một cách để thư giãn hoặc đưa ai đó vào một trạng thái đặc biệt, thì quả thật rất khó hiểu vì sao nó lại có thể hỗ trợ quá trình thay đổi tâm lý.

Để trả lời câu hỏi này, trước hết cần hiểu rằng thôi miên không phải là mục tiêu của buổi tham vấn. Trong thực hành chuyên môn, nó chỉ là một công cụ có thể được sử dụng khi phù hợp với nhu cầu và mục tiêu của từng người.

Khi hiểu thôi chưa đủ

Có lẽ ai cũng từng có những trải nghiệm như:

• Biết mình không cần phải hoàn hảo, nhưng vẫn rất sợ mắc sai lầm.

• Biết mối quan hệ cũ đã kết thúc, nhưng vẫn chưa thể buông bỏ.

• Biết mình đang an toàn, nhưng cơ thể vẫn phản ứng như đang gặp nguy hiểm.

• Biết nỗi lo là không hợp lý, nhưng vẫn không thể ngừng lo.

Những ví dụ này cho thấy một điều quan trọng:

Hiểu bằng lý trí không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự thay đổi về cảm xúc, cơ thể hay hành vi.

Đó không phải vì con người thiếu ý chí, mà bởi hệ thống tâm lý của chúng ta không chỉ vận hành bằng lý trí.

Con người không chỉ lưu giữ trải nghiệm bằng lời nói

Một trải nghiệm không chỉ được lưu giữ dưới dạng ký ức mà chúng ta có thể kể lại.

Nó còn có thể tồn tại dưới dạng:

• cảm xúc;

• hình ảnh;

• cảm giác trong cơ thể;

• phản ứng tự động;

• những niềm tin đã hình thành từ rất sớm.

Chính vì vậy, có những người gần như không nhớ rõ điều gì đã xảy ra, nhưng cơ thể vẫn phản ứng rất mạnh trước một tình huống quen thuộc.

Ngược lại, cũng có những người nhớ rất rõ câu chuyện của mình, nhưng cảm xúc dường như vẫn không thay đổi dù đã suy nghĩ và phân tích rất nhiều.

Vai trò của thôi miên trong tham vấn tâm lý

Trong trạng thái thôi miên, sự chú ý được hướng nhiều hơn vào trải nghiệm bên trong.

Điều này có thể giúp một số người:

• duy trì sự chú ý vào cảm xúc thay vì vội vàng né tránh;

• nhận biết rõ hơn những cảm giác đang diễn ra trong cơ thể;

• dễ hình dung và làm việc với các hình ảnh trong tâm trí;

• kết nối với những trải nghiệm nội tâm mà bình thường rất khó tiếp cận.

Điều đó không có nghĩa là thôi miên "làm thay" quá trình tham vấn.

Thay vào đó, nó tạo ra một điều kiện thuận lợi hơn để một số kỹ thuật tâm lý được thực hiện hiệu quả hơn ở những người phù hợp.

Điều tạo nên sự thay đổi không phải là thôi miên

Đây là điểm thường bị hiểu nhầm nhất.

Bản thân trạng thái thôi miên không có khả năng chữa lành hay giải quyết vấn đề.

Điều tạo nên sự thay đổi là những trải nghiệm tâm lý có ý nghĩa diễn ra trong trạng thái đó.

Ví dụ, một người luôn tin rằng:

"Nếu mình bộc lộ cảm xúc, chắc chắn mình sẽ bị từ chối."

Niềm tin này hiếm khi thay đổi chỉ vì ai đó nói:

"Bạn không cần nghĩ như vậy."

Nó bắt đầu thay đổi khi người đó có những trải nghiệm mới đủ an toàn để cảm nhận rằng họ vẫn được lắng nghe, được tôn trọng và được chấp nhận ngay cả khi bộc lộ cảm xúc.

Trong một số trường hợp, trạng thái thôi miên có thể giúp những trải nghiệm mang tính sửa chữa này trở nên sống động, rõ ràng và có ý nghĩa hơn.

Vì sao thôi miên thường được tích hợp với các phương pháp tâm lý khác?

Nếu chỉ nhìn thôi miên như một phương pháp độc lập, chúng ta rất dễ kỳ vọng quá nhiều vào nó.

Trong thực hành hiện nay, nhiều nhà tham vấn và chuyên gia sức khỏe tâm thần trên thế giới sử dụng thôi miên như một công cụ được tích hợp cùng các phương pháp tiếp cận khác, tùy thuộc vào mục tiêu của từng buổi làm việc.

Điều tạo nên hiệu quả không phải là bản thân trạng thái thôi miên, mà là cách trạng thái đó được sử dụng trong một tiến trình hỗ trợ có mục tiêu, có cấu trúc và phù hợp với từng cá nhân.

Kết luận

Thôi miên không phải là "điều trị" thay cho tham vấn tâm lý.

Nó cũng không phải là một phép màu hay con đường tắt dẫn đến sự thay đổi.

Khi được sử dụng phù hợp, thôi miên có thể tạo ra một không gian để con người tập trung sâu hơn vào trải nghiệm nội tâm của mình. Và chính trong không gian đó, một số quá trình khám phá, xử lý và chuyển hóa tâm lý có thể diễn ra thuận lợi hơn.

Nói cách khác, giá trị của thôi miên không nằm ở việc đưa một người vào một trạng thái đặc biệt, mà ở việc trạng thái đó có thể hỗ trợ những trải nghiệm tâm lý có ý nghĩa – những trải nghiệm góp phần tạo nên sự thay đổi lâu dài.

A Pure Day - Ngày Trong ành

Giang Kate

Thạc sĩ Tâm lý - Nhà tham vấn tâm lý - Nhà trị liệu thôi miên